Nadat ik de voorbije week het webgebaseerd besturingssysteem G.ho.st heb besproken, realiseerde ik mij dat ik eerder vluchtig heb gekeken naar het hoe, wat en waarom van deze systemen. Daarbij kwam ik veelvuldig de begrippen WebOS en Webtop tegen, meestal door elkaar gebruikt.

Voordat ik uitgebreid mijn ervaringen met de Webtop Desktoptwo beschrijf wil ik proberen - misschien meer voor mezelf dan voor u - om het onderscheid helder te krijgen.

Waarin verschilt nu een WebOS van een Webtop ? Een vraag die moeilijk te beantwoorden is omdat mensen verschillende definities hanteren al naargelang de situatie en het kader waarbinnen de begrippen gebruikt worden. Een aanbieder van een WebOS en/of Webtop zal altijd proberen de oplossing veel mooier, moderner en uitgebreider voor te stellen, dat is marketing en daar is op zich niks mis mee.

Laat ons uitgaan van de volgende logische definitie: “Een webbesturingssysteem (WebOS) is een besturingssysteem dat ergens op het Web staat en via een webbrowser toegankelijk is.”

Het is goed om nu eens te kijken wat de definitie van een besturingssysteem is en dan te bepalen of deze definitie opgaat voor een WebOS. Volgens de Van Dale onlinewoordenboek is een besturingssyteem “een samenhangend geheel van systeemprogramma’s dat de uitvoering van andere programma’s bestuurt”. En Wikipedia, de vrije encyclopedie, stelt dat een besturingssysteem (in het Engels Operating System, afgekort OS) een programma OF een geheel van samenwerkende programma’s is dat bij het starten van de computer in het geheugen wordt geladen. Het besturingssysteem biedt DE functies (functionaliteiten) die nodig zijn om andere programma’s uit te voeren.

Uitgaande van deze definities zouden we kunnen stellen dat de thans gekozen formulering van de definitie het best passend is. Maar let op, in zekere mate impliceert deze definitie dat het Internet de computer van de wereld is geworden. Zover is het nog niet, want we hebben nog steeds een stuk hardware met besturingssysteem nodig om toegang te verkrijgen tot dat Internet.

In mijn zoektocht naar de juiste definitie kwam ik een rapport van het Ministerie van Defensie tegen dat gaat over het terugdringen van leveranciersafhankelijkheid, de rol van Open Source en open standaarden. De focus van het rapport ligt op de afhankelijkheden tussen applicaties onderling en tussen applicaties en besturingssystemen. Een interessante vaststelling is dat applicaties moeten worden losgekoppeld van een specifiek besturingssysteem.

Laat mij daarom de definitie van het begrip WebOS inperken tot één die beter aansluit bij de realiteit (van dit moment): “Een webbesturingssysteem is een webgebaseerd applicatieplatform dat actief is in een webbrowser, voorziet in een beperkte set aan functionaliteit en u het gevoel van een echt besturingssysteem geeft.”

De beperkte set functionaliteit, de basisfunctionaliteit, bestaat ondermeer uit bestandsbeheer, spelletjes, instant messaging, multimedia en e-mail.

Het gevoel van een echt besturingssysteem wordt verkregen door de onderliggende browser onzichtbaar te maken voor de gebruiker. Dit wordt bereikt door in fullscreen mode te gaan.

Wat is dan een Webtop?
De Webtop is het equivalent voor de online desktop. De desktop, het Engels voor bureaublad, is de grafische werkruimte voor het organiseren en openen van veelgebruikte toepassingen, mappen en documenten op uw computer. De Webtop is nu de grafische werkruimte waarmee u vanuit een webbrowser toegang kunt verkrijgen tot webgebaseerde toepassingen.

Overigens de term Webtop is in 1993 geïntroduceerd door een onderdeel van de Santa Cruz Operation (SCO) voor de op het webgebaseerde interface naar hun UNIX besturingssysteem, de Tarantella Webtop. Volgens Doug Michels, voormalig medeoprichter en CTO van SCO, was het de intentie om van Tarantella de universele toegang tot de Internet-wijze van werken te maken. In 2001 verkocht SCO de UNIX divisisies aan Caldera Systems en ging alleen verder met de Tarantella product lijn onder de bedrijfsnaam Tarantella, Inc.

In juli 2005, na de overname van Tarantella door Sun, werd de Webtop Tarantella omgedoopt tot Sun Secure Desktop. Sun richt zich met de Sun Secure Global Desktop Software op bedrijven.

Voor een vergelijkend overzicht van Webtops kunt u terecht op de website van Wikipedia onder Web_desktop.

Het onderscheid tussen een WebOS en Webtop is nu helder, althans voor mezelf ben ik eruit. Het is nu verder aan u. Ik ga verder met het bestuderen van de webgebaseerde applicatieplatformen. Gedurende het verzamelen van informatie voor bovenstaande bloart heb ik heel wat van deze initiatieven voorbij zien komen.

Nog dit: G.ho.st en in mindere mate Goowy vallen in de categorie van WebOS.

Het artikel over de WebOS Desktoptwo heeft u nog van mij tegoed. Blijf hangen want daar zullen nog vele anderen volgen:
- GravityZoo
- Craythur
- Glide
- EyeOS
- StartForce (voorheen Orca)
- Purefect
- SSOE
- XinDESK
- YouOS
- AjaxWindows
- Desktop on Demand