bleuMarine is een Open Source applicatie ontwikkeld in Java voor het ondersteunen van de digitale fotografie werkstroom (digital photographic workflow).

De maker Fabrizio Giudici bracht de eerste versie van blueMarine uit aan het einde van de zomer 2003. Deze versie kwam als Open Source applicatie beschikbaar via Sourceforge.net met een GPL licentie. Op het einde van 2005 ging het behoorlijk fout met blueMarine en wilde hij het project stopzetten.

blueMarine is ontwikkeld in Java Swing onder het NetBeans platform. Met de komst van NetBeans 5.0 begin 2006 en JavaPolis 2005 werd het project blueMarine alsnog nieuw leven ingeblazen. De tot dan toe ontwikkelde software werd volledig uit elkaar gehaald en herontworpen zodat gebruik gemaakt wordt van het NetBeans Platform.

Fabrizio laat op zijn website weten dat het product op dit moment nog niet het gewenste kwaliteitsniveau heeft en voor productiedoeleinden zeker niet geschikt is. De laatste hand wordt gelegd aan het verbeteren van de kwaliteit.

Daar er weinig of geen soortgelijke Open Source applicaties beschikbaar zijn waag ik mij aan een evaluatie van blueMarine. Misschien wil ik het in de toekomst zelf gaan gebruiken als fotomanagement gereedschap. Het feit dat blueMarine over een plugin voor integratie met Flickr beschikt heeft mijn besluit beïnvloed.

Fabrizio positioneert blueMarine als een product voor het ondersteunen en beheren van de digitale fotografie workflow.

Waar heeft hij het over! Digitale Fotografie Workflow of Foto Workflow zijn de stappen of werkzaamheden in het fotokreatie-proces om te komen tot kwalitatief goede foto’s. Het is een term die de laatste jaren sterk in opkomst is en mede door het Internet bekendheid krijgt.

De digitale fotografie workflow van blueMarine richt zich op de volledige ondersteuning van de fotograaf van het begin tot het eind.

Het blueMarine project kent sterke overeenkomsten met Adobe Lightroom en Apple Aperture maar wil nog verder gaan in de ondersteuning van de fotograaf. Zelfs voor de eigenlijke fotoshoot gaat plaatsvinden en ver daarna wil blueMarine ondersteuning bieden. Denk daarbij aan het plannen van de reis en het vastleggen van notities bij de foto’s.

Het doel van het blueMarine project is een alles-in-één gereedschap ontwikkelen met ondermeer functies voor niet-destructieve beeldverwerking, GeoTagging en Web Publishing.

De roadmap van blueMarine laat zien dat de komende maanden in vijf fasen deze functies daadwerkelijk gerealiseerd gaan worden.
- Gorgona (0.9.RC1 30 juni 2007) met Browsing, Catalog, Gallery en GeoTagging
- Capraia (0.9.RC2 31 juli 2007) met Web Publishing
- Pianosa (0.9.GA 16 september 2007) met Grid computing
- Montecristo (1.0.RC1 30 november 2007) met een niet-destructieve editor
- Elba (1.0.GA 31 december 2007)

blueMarine is beschikbaar voor de besturingssystemen MAC OS X, Windows 2000 en varianten, Linux en varianten waaronder Ubuntu.

blueMarine kunt u downloaden van de website bluemarine.tidalwave.it. Meer informatie over het project is terug te vinden op de website bluemarine.dev.java.net.

Ik heb vandaag de laatst beschikbare versie 0.9.RC1 van blueMarine gedownload en geïnstalleerd. De download komt als een installatieprogramma bluemarine-0.9.RC1.2658-setup-windows.exe.

Voor installatie van blueMarine volg gewoon de installatieroutine. Let op: blueMarine voor Windows vereist Java 6.

Wanneer u blueMarine voor de eerste maal opstart opent een wizard voor het vastleggen van de voornaamste instellingen. De wizard doorloopt 4 stappen.

Allereerst wordt u als nieuwe gebruiker welkom geheten. Daarna dient u in stap 2 aan te geven in welke directory, de workspace genoemd, bleuMarine de instellingen en informatie over uw foto’s mag opslaan. Klik op de knop Select als u de standaard directory wilt wijzigen.

In stap 3 dient u de maximum hoeveelheid geheugenruimte (megabytes) die blueMarine mag alloceren opgeven. U kunt dit later nog aanpassen in het menu voorkeursinstellingen. Met stap 4 eindigt de wizard.

blueMarine zal opnieuw opstarten wanneer u de workspaceinstelling heeft aangepast. Gedurende het opstarten wordt de voortgang getoond in een splash scherm. Daarna opent het hoofdscherm van blueMarine met bovenaan de Menubalk en daaronder de knoppenbalk .

Het scherm is verder ingedeeld in functionele gebieden waarvan de grootte vertikaal en horizontaal aangepast kan worden. Rechts in het midden bevindt zich het grootste vlak voor het tonen van foto’s, een overzicht van thumbnails of de wereldkaart. Het vlak links daarvan wordt gebruikt door de verschillende Explorers. Het volledige vlak onderaan het scherm wordt ingenomen door de Film Strip.

Deze versie van blueMarine komt met 9 gebruikersinterfaces, componenten genoemd, voor interactie met de gebruiker. U kunt zien welk van de componenten in gebruik is doordat de onderste balk oplicht (lichtgrijs).

blueMarine heeft 5 explorers (verkenners):
- de File Explorer
- de Calendar Explorer
- de Catalog Explorer
- de Trip Explorer
- de Gallery Explorer

blueMarine heeft 4 viewers:
- Photo Viewer
- Thumbnails Viewer
- Film Strip Viewer
- Map Viewer

De Thumbnail Viewer is de meest gebruikte component van blueMarine en toont een preview van al de aanwezige foto’s in een folder. Wilt u foto’s bekijken met de Thumbnail Viewer dan moet u in de File Explorer naar een folder met foto’s gaan. De File Explorer heeft een klassieke boomstructuur (tree view) en bevindt zich links van de Thumbnail Viewer.

De eerste keer dat u een folder opent worden de foto’s weergegeven als vierkantjes met een vraagteken.

Ga nu op de folder staan, rechter muisknop en kies Update thumbnail dan start blueMarine in de achtergrond met het aanmaken van de thumbnails. Gedurende het updateproces kent blueMarine een uniek identificatienummer toe aan elke foto en slaat dit kenmerk op in de interne database. blueMarine maakt voor het opslaan van instellingen en identificatienummers gebruik van een Apache Derby database.

Let op: Wanneer u uw fotobestanden buiten de blueMarine applicatie om verplaatst dan wordt de relatie tussen de thumbnail en de foto verbroken en zal een grijs vierkant met rood kruis getoond worden. Het advies is om de File Explorer van blueMarine te gebruiken.

De Thumbnail Viewer kent meerdere sorteringsmogelijkheden waaronder bestandsnaam, bestandsgrootte en datum & tijd. De gewenste sorteervolgorde kunt u selecteren in de selectiebalk sort by, rechtsonder in het scherm.

Naast de selectiebalk ziet u een schuifbalk waarmee u de grootte van de getoonde thumbnails kunt aanpassen.
Verschuift u de balk naar rechts dan ziet u rondom de foto een grijs vierkant met afgeronde randen. Hierbinnen kunt u additionele gegevens van de foto tonen door het activeren van thumbnail decorators. Thumbnails kunt u aanzetten onder de menuoptie Decorators van het menu View

Er zijn thumbnail decorators voor:
- date time
- file name
- shooting data (camera- en opnamegegevens)
- size
- location
- rating
- tags

blueMarine haalt deze informatie grotendeels uit de metagegevens van het fotobestand. Metagegevens van foto’s worden over het algemeen in het EXIF formaat vastgelegd wanneer u een foto maakt met een digitale camera. De decorator voor tags worden pas getoond nadat u hebt gedefinieerd welke sleutelwoorden getoond moeten worden. Meer uitleg hierover kunt u hierna vinden onder de Catalog Explorer.

De Film Strip Viewer toont de thumbnails in de vorm van een dia voorstelling (slide show). Veel kenmerken van de Thumbnail Viewer gelden ook voor de Film Strip Viewer, uitgezonderd de decorators. De metagegevens van uw foto’s worden niet getoond.

U kunt foto’s eveneens bekijken uitgaande van de opnamedatum. Daarvoor gaat u naar het menu Window en selecteert u de Calendar Explorer. Alleen de folders waarvoor thumbnails zijn aangemaakt worden getoond.

De Calendar Explorer maakt het mogelijk om uw foto’s op datum te bekijken.

Dit kan door de datum in de kalender op te zoeken of doorheen de kalender te lopen. Kalenderdagen die gemarkeerd zijn met rood bevatten foto’s. U kunt eveneens via de boomstructuur vanaf het jaartal afdalen naar de dag of maand die u zoekt.

Wanneer u de foto die u zocht gevonden heeft kunt u deze bekijken in de Photo Viewer. Selecteer de thumbnail in de Thumbnail of Film Strip Viewer en dubbel klik op de thumbnail om de foto te openen.

Onder de Film Strip worden de metagegevens van de getoonde foto weergegeven en als u met de muis over de foto beweegt ziet u coördinaten van de pixels verschijnen.

Met de 6 vergrootglas knoppen die u bovenin de knoppenbalk ziet kunt u:
- in- en uitzoomen
- de foto bekijken in actuele pixels
- de foto aanpassen aan de beschikbare ruimte op het scherm
- de foto koppelen aan het scherm zodat de grootte zich automatisch aanpast aan de schermgrootte
- delen van de foto bekijken met een loep

Met de groene pijlen kunt u navigeren doorheen de lijst van foto’s.

Voor het categoriseren van foto’s maakt blueMarine gebruik van sleutelwoorden en categoriën die worden opgeslagen in een catalogus.

Sleutelwoorden (tags) zijn trefwoorden, betekenisvolle woorden, zoals de plaats waar de foto genomen is, het onderwerp of de gelegenheid. Sleutelwoorden kunnen genest worden waardoor een hierarchie van sleutelwoorden ontstaat. Elk sleutelwoord kan gekoppeld worden aan een foto. blueMarine komt met een verzameling sleutelwoorden maar als gebruikerl kunt u zelf sleutelwoorden aanmaken.

De Catalog Explorer is het startpunt voor het werken met de catalogus en bestaat uit twee delen. Met het bovenste scherm kunt u navigeren doorheen sleutelwoorden en met het onderste doorheen categoriën.

Categoriën zijn een verzameling van sleutelwoorden met een gemeenschappelijke logische betekenis en kunnen hierarchisch geordend worden.

blueMarine komt met een verzameling van voorgedefinieerde categoriën waaronder de categorie Location. Deze categorie bestaat uit de volgende hierarchische structuur: country - region - provence - town - place en is een goed voorbeeld van wat nu precies bedoeld wordt met een categorie. U kunt de categorie Location bekijken in de Catalog Explorer. Open de Catalog Explorer en navigeer in het bovenste scherm naar de categorie Location. Deze categorie wordt standaard meegeleverd met de software.

De categorie Country is gekoppeld aan de categorie Location en bevat de namen van landen als sleutelwoorden.

Maar hoe krijgt u nu sleutelwoorden toegewezen aan uw foto’s ! Open daarvoor de Thumbnail Viewer, Film Strip Viewer en de File Explorerer. In de File Explorer selecteer een folder met foto’s. Deze foto’s worden dan getoond in de Film Strip Viewer en in de Thumbnail Viewer. Open daarna de Catalog Explorer en zoek het sleutelwoord dat u wil koppelen aan een foto. Als voorbeeld neem ik het sleutelwoord Netherlands onder de categorie Location\Country. Sleep de foto’s waaraan u het sleutelwoord wil toekennen naar het sleutelwoord in de Catalog Explorer en laat los.

Wanneer u nu dubbelklikt op Country verschijnen in het Thumbnail scherm de foto’s die u zojuist hebt toegevoegd.

De sleutelwoorden die u hebt toegewezen aan foto’s kunt u eveneens tonen in de Thumbnail Viewer. Daarvoor moet u eerst de Tag decorator activeren met de functie View / Decorators. Daarna geeft u in de functie Catalog / Configure Tag Stamper aan welke sleutelwoorden getoond moeten worden.

De Map Viewer kan samenwerken met verschillende dataaanbieders. De aanbieder die u wilt gebruiken selecteert u met de controlebalk in de rechter benedenhoek. Momenteel wordt blueMarine standaard geïnstalleerd met de volgende aanbieders:

- NASA Blue Marble satellite imagery
- OpenStreetMap
- NAS World Wind

Het OpenStreetMap project stelt zich ten doel om wereldwijd gratis geografische data ter beschikking te stellen aan iedereen.

Wanneer foto’s getrokken worden kunnen de geografische coördinaten opgeslagen worden als metadata elementen bij de beelden. Deze coördinaten bestaan meestal uit de lengte- en breedtegraad en worden opgeslagen via de metadata standaarden EXIF en IPTC.

Het proces van het vastleggen van de geografische coördinaten wordt GeoTagging genoemd.

Het JPEG bestandsformaat is de meest gebruikte standaard voor eenvoudige digitale compactcamera’s en voor gebruik op het internet omdat JPEG digitale beelden comprimeert zodat deze minder ruimte innemen. In tegenstelling tot het TIFF bestandsformaat treedt bij JPEG verlies van informatie op, lees kwaliteit.

Profesionele fotografen verkiezen het RAW beeldformaat omdat zij meer controle wensen over de kleurweergave en belichting van hun foto’s. Het RAW formaat levert een zuivere digitale foto die niet beïnvloed wordt door de camerasoftware en later bewerkt kan worden. RAW bestanden zijn groter dan de JPEG bestanden en moeten eerst omgezet worden in een ander formaat voordat ze bekeken kunnen worden.

De metadata standaarden EXIF en IPTC worden beiden ondersteund door JPEG en TIFF bestanden

EXIF (Exchangeable Image File Format) is een standaard ontwikkeld door de Japan Electronic Industry Development Association (JEIDA).

IIM (Information Interchange Model) is een standaard ontwikkeld in de jaren 90/91 door de IPTC (International Press Telecommunications Council) en de NAA (Newspaper Association of America). De metadata elementen van het IIM zijn beter bekend als IPTC headers. IIM voorziet beelden van een envelope waarin de metadata elementen worden opgeslagen.

Sommige fototoestellen hebben een ingebouwde GPS ontvanger en registreren automatisch de lokatie in de EXIF of IPTC header.

De Trip Explorer biedt een manier om foto’s binnen een bepaald tijdsvak te groeperen op basis van een activiteit zoals een fietstocht, een stedentrip, een vakantie- of zakenreis. U maakt een zogenaamde Trip aan en kunt daarna blueMarine de opdracht geven om alle foto’s binnen het opgegeven tijdsvak te koppelen aan de Trip.

Voor het werken met de Trip Explorer ga naar het menu Window en selecteer de menuoptie Trip Explorer. Standaard opent de Trip Explorer met een leeg scherm. U kunt een nieuwe Trip aanmaken door bovenaan het scherm het groene plusteken aan te klikken.

Vul de naam van de activiteit in, de beschrijving en de start- en einddatum / tijd. Nadat u akkoord bent gegaan, wordt de Trip aangemaakt en verschijnt deze in de Trip Explorer.

Ga op de Trip staan, rechter muisknop en kies Bind and geotag photos. U krijgt de melding “I will now search for indexed photos that have been taken in the date/time range of this trip.” Accepteer deze waarschuwing. blueMarine doorzoekt nu de interne database en koppelt al de foto’s binnen het opgegeven tijdsvak aan de activiteit die u hebt aangemaakt. Selecteer de Trip en klik op het refresh-teken, de blauwe cirkel met pijl, bovenaan het scherm en de foto’s opgeslagen ondere de Trip worden weergegeven in de Thumbnail Viewer.

Het moet gezegd dit werkt perfect. Al de foto’s die ik in het opgegeven tijdsvak heb gemaakt zijn gevonden en gekoppeld aan de activiteit die ik heb aangemaakt.

Het is eveneens mogelijk om een Trip aan te maken vanuit uw GPS registratiegegevens met de Import trip functie. Daar ik niet beschik over een GPS kan ik deze functie niet uitproberen. blueMarine zal de GPS data aangeleverd in een NMEA bestand verwerken. Daarna vervolgt u het proces met de functie Bind and geotag photos. De GPS gegevens worden dan vergeleken met de data van de foto’s.

Custom tags
Galleries
Geotagging with location name

blueMarine is ontwikkeld volgens een modulaire aanpak en bestaat uit modules die met elkaar samenwerken. Het modulaire concept is zo gerealiseerd dat modules incrementeel opgewaardeerd kunnen worden. Naast modules kent blueMarine plugins, externe programma’s die extra functionaliteit bieden.

Het onderhoud en beheer van de modules en plugins gaat via de Plugin Manager, welke u vindt onder het menu Tools, menuoptie Plugins.

De Plugin Manager bestaat uit vijf tabbladen: Updates, New Plugins, Downloaded, Installed en Settings.

Onder het tabblad Updates worden de modules opgenomen waarvoor een update beschikbaar is. Direct nadat u blueMarine hebt geïnstalleerd is het goed om de beschikbare updates te installeren. Klik op de knop Update om de updates te installeren. Het programma maakt vervolgens verbinding met de update site. Na installatie wordt blueMarine afgesloten en dient u opnieuw op te starten.

Onder het tabblad New Plugins zijn de nieuwe plugins die u nog niet hebt geïnstalleerd opgenomen .

Onder het tabblad Settings kunt u de Update Centers instellen die geraadpleegd moeten worden voor nieuwe updates en/of plugins. Hier geeft u eveneens aan hoe vaak blueMarine moet controleren op nieuwe updates. Als u achter een firewall / proxy zit kunt u hier de proxyinstellingen vastleggen. Als u meer wilt weten over hoe een firewall werkt bekijk het artikel Hoe werkt een firewall.

Met de instelling Install into shared directories kunt u ervoor kiezen om updates voor alle workspaces beschikbaar te maken. Standaard staat deze instelling uit en worden updates geïnstalleerd in de workspace die actief is. Hierdoor kunnen workspaces verschillend geconfigureerd worden.

De engelstalige tutorial geeft een uitgebreide beschrijving van de beschikbare functionaliteit en de stappen die u dient te doorlopen.

In het online magazine van Netbeans is een artikel opgenomen van de Fabrizio Giudici over het ontstaan en de ontwikkeling van blueMarine gebruikmakende van het Netbeans platform: From Pain to Gain.